SOCIALE COMPETENTIE (2) ONTHECHTING

De unieke sociale binding tussen mens en hond: Twee verschillende 'dier'soorten die intens met elkaar mengen. Hond en baas ondergingen door de duizenden jaren heen een 'hechting' en lezen zelfs elkaars emoties. Dit verschijnsel heeft volgens psychologen alles weg van de relatie die een moeder heeft met haar kind…

Vrouwen waarvan de hersenen in een scanner werden onderzocht, activeren dezelfde hersengebieden als het gaat om de omgang met zowel hun eigen kínd als ook met hun hond. Niet bij een vreemd kind of een vreemde hond. Het zijn precies die gebieden die te maken hebben met het vermogen je te hechten aan elkaar. Ook werd zo aangetoond dat honden én mensen hetzelfde hersenstukje activeren zodra er stemgeluiden te horen zijn met een emotionele lading. Of deze geluiden nou afkomstig zijn van een soortgenoot, dus andere hond, of van een méns. Een uniek verschijnsel tussen twee verschillende 'dier'soorten.

De bijzondere band tussen moeder en kind is wederzijds. Die van een hond en zijn baasje ook. Uiteraard geen toeval. In de loop van de tijd is de hond door de mens gebruikt voor allerlei zaken zoals jagen en kuddebescherming: Er is geselecteerd op gewenste eigenschappen en zodoende heeft die sociale competentie zich zo extreem goed kunnen ontwikkelen: De hechte band die mensen nu ervaren met hun hond is die van een extra gezinslid.

Er zijn mensen die een matige of spaarzame hechting hebben ondergaan in juist die fase van hun leven, waarin de kans op die binding het grootst is. Hechting vindt vooral plaats in onze jong(s)te levensjaren en zelfs maanden. Hetzelfde geldt voor honden. En wanneer er bij de hond in die eerste levensmaanden iets niet soepel verloopt, bijvoorbeeld doordat in aanleg dit vermogen bij de hond niet optimaal is (mogelijk erfelijk) of omdat de hechtingsfase niet optimaal verloopt, kan het gebeuren dat er een individu wordt 'afgeleverd' die niet aan de definitie van de 'sociale competentie' voldoet: geen hechte band (kunnen) aangaan, agressie niet in goede banen kunnen leiden, regels niet kunnen leren, laat staan er naar handelen...

De functie van de hechte band die zich behoort te ontwikkelen tussen ouder en kind of in dit geval tussen baas en pup, is dat kind/pup zich verder kan ontwikkelen in een voor hem veilige omgeving. Zo kan het de 'wereld' om hem heen ongestraft onderzoeken en zich de ingewikkelde zaken in de menselijke of hondse wereld (en in die van zijn eigen soortgenoten!) eigen te maken. Zonder die hechte binding gaat dat niet lukken en kan je ongewenst dus niet sociaal gedrag verwachten. (Wordt vervolgd.)

Jan Anne Schoonhoven, dierenarts

12 december 2017