SOCIALE COMPETENTIE (4) ANTROPOMORFISME

De hond en de mens komen als verschillende ‘dier’soorten erg dicht bij elkaar en er vindt zelfs een unieke vermenging plaats door de mogelijkheid om onderling hoog ontwikkelde sociale banden te laten ontstaan. Dit in contrast met de relatie tussen de kat en zijn ‘baas’, beter gezegd bediende.

Voelt en uit een hond zich dan ook op dezelfde manier als een mens zodra het gaat om emoties: boos of jaloers, vrolijk of verdrietig enzovoorts? Dat is een vraag waar de psychologie zich over buigt. Als een huisdier steeds meer als een medemens wordt aangezien noemen we dat Antropomorfisme. Het betekent ‘van menselijke gedaante’(Antropo-mens, morfus-gedaante.) De term wordt gebruikt wanneer menselijke eigenschappen en waardeoordelen worden toegeschreven aan niet-menselijke wezens zoals dieren en planten of zelfs dingen.

Bij blijheid en angst klopt dit. Het zijn eenvoudige basale uitingen. Als wij denken dat tijdens het spelen met de hond deze dat leuk vindt, omdat er sprake is van gedrag dat vergelijkbaar is met onze uitingen van enthousiasme en blijheid, dan klopt dat aardig. Als de emoties ingewikkelder worden dan dat, wordt het echter anders...

Honden die een regel overtreden en daarom streng worden toegesproken, lijken schuldig te kijken maar zijn in werkelijkheid bang voor straf: Angst. Of ze nu wel of niet schuldig zijn aan de overtreding, zodra ze streng worden toegesproken kijken ze allemaal hetzelfde en weten niet wat schuldig of niet schuldig is. Kinderen zullen bij onterechte bejegening gaan protesteren of verongelijkt kijken. Honden niet, zo blijkt uit wetenschappelijk onderzoek. Lees deze tekst maar eens streng voor aan uw hond en kijk of dat klopt.

Testen die gedaan zijn bij honden om te zien of ze in staat zijn menselijk verdriet te herkennen, bevestigen zonder meer dat dit het geval is. Honden gaan gemakkelijk naar baby’s, kinderen en ook volwassenen toe zodra zij huilen. Veel vaker dan wanneer die mensen vrolijk zijn of gewoon praten. Zijn honden nu ‘empatisch’? Dus herkennen ze de gemoedstoestand van de mens in dit geval ‘het verdriet’? Tonen ze ‘medelijden’ door naar de baas toe te gaan en deze zelfs vaak even aan te raken? Het geluid van huilende mensen heeft sterke gelijkenis met dat van zoogdieren (waaronder de honden zelf) in nood. Het maakt de hond gestrest. Dat is aangetoond met bloedonderzoeken. De hond herkent niet zozeer het verdriet maar wordt angstig van het hele gebeuren en komt daarom schuilen bij de baas. Geen empathie of medelijden. Wel heel fijn om samen te zijn.

Jan Anne Schoonhoven, dierenarts

9 januari 2018